Η αυχενική σπονδυλοδεσία είναι μια χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται με στόχο τη σταθεροποίηση ενός ή περισσότερων επιπέδων της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Εφαρμόζεται σε παθήσεις που προκαλούν αστάθεια ή παραμόρφωση της αυχενικής μοίρας, όπως η σπονδυλολίσθηση, οι τραυματισμοί, τα κατάγματα, όγκοι, λοιμώξεις και σοβαρές εκφυλιστικές αλλοιώσεις της περιοχής.

Η επέμβαση μπορεί να γίνει με πρόσθια ή οπίσθια προσπέλαση, ανάλογα με το είδος και τη θέση της βλάβης. Στην πρόσθια αυχενική σπονδυλοδεσία, η προσπέλαση γίνεται από την μπροστινή πλευρά του τραχήλου, επιτρέποντας την αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού ή των νευρικών ριζών. Στη συνέχεια τοποθετείται ειδικός κλωβός τιτανίου, μόσχευμα ή άλλο εμφύτευμα στο μεσοσπονδύλιο διάστημα, ώστε να διατηρηθεί το ύψος και να επιτευχθεί σταδιακά η οστική ένωση των αυχενικώνσπονδύλων.

Στην οπίσθια αυχενική σπονδυλοδεσία, η προσπέλαση γίνεται από την πίσω πλευρά του αυχένα και χρησιμοποιούνται συνήθως βίδες και ράβδοι τιτανίου για τη σταθεροποίηση των σπονδύλων. Η τεχνική αυτή μπορεί να συνδυαστεί με αποσυμπίεση, όπως πεταλεκτομή ή τρηματεκτομή, όταν υπάρχει πίεση στον νωτιαίο μυελό ή στις νευρικές ρίζες από πίσω ή και σε περισσότερα από ένα επίπεδα.

Στόχος της αυχενικής σπονδυλοδεσίας είναι η σταθεροποίηση της αυχενικής μοίρας, η αποσυμπίεση των νευρικών δομών όταν απαιτείται, η διατήρηση ή αποκατάσταση της ευθυγράμμισης της αυχενικής μοίρας και η μείωση του πόνου ή των νευρολογικών συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα που μπορεί να οδηγήσουν σε μία τέτοια επέμβαση περιλαμβάνουν πόνο στον αυχένα, πόνο που αντανακλά στα άνω άκρα, μούδιασμα, αδυναμία, διαταραχές στη βάδιση ή δυσκολία στις λεπτές κινήσεις των χεριών.

Η απόφαση για αυχενική σπονδυλοδεσία λαμβάνεται μετά από λεπτομερή κλινική και νευρολογική εξέταση, καθώς και απεικονιστικό έλεγχο με μαγνητική ή αξονική τομογραφία και, όταν χρειάζεται, δυναμικές λειτουργικές ακτινογραφίες. Ιδιαίτερη σημασία έχει να καθοριστεί αν τα συμπτώματα οφείλονται πράγματι σε πίεση ή αστάθεια στο συγκεκριμένο επίπεδο και ποια προσπέλαση είναι η καταλληλότερη.

Μετά την επέμβαση, η αποκατάσταση εξαρτάται από την έκταση της σπονδυλοδεσίας, την αρχική πάθηση, τη γενική κατάσταση του ασθενούς και τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυχενικός κηδεμόνας  (κολάρο) για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ενώ η επάνοδος στις δραστηριότητες γίνεται σταδιακά, σύμφωνα με τις οδηγίες του νευροχειρουργού.

Η αυχενική σπονδυλοδεσία αποτελεί σημαντική θεραπευτική επιλογή όταν υπάρχει ανάγκη σταθεροποίησης ή αποσυμπίεσης στην αυχενική μοίρα. Η σωστή επιλογή ασθενούς, ο ακριβής χειρουργικός σχεδιασμός και η εξατομικευμένη προσέγγιση είναι καθοριστικά για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος.